Skuteczność termolezji kolana w leczeniu przewlekłego bólu – co mówią fakty naukowe?

Jak działa termolezja w obrębie stawu kolanowego?

Termolezja (zabieg polegający na termicznym uszkodzeniu nerwów prądem o wysokiej częstotliwości w celu zablokowania sygnałów bólowych) , znana również jako radiofrekwencja ablacyjna , to nowoczesna i małoinwazyjna procedura medyczna. Głównym celem tego zabiegu są nerwy genikularne (nerwy czuciowe odpowiedzialne za przewodzenie bólu ze stawu kolanowego) , których celowe zniszczenie przerywa bieg sygnałów bólowych płynących do ośrodkowego układu nerwowego. Najczęstszym wskazaniem do wykonania tej procedury u pacjentów powyżej 40. roku życia jest zaawansowana gonartroza (choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego niszcząca chrząstkę) lub przetrwały ból pooperacyjny po alloplastyce (operacji wszczepienia sztucznego stawu). Aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo i precyzję, lekarz wprowadza kaniulę całkowicie poza wnętrzem stawu pod kontrolą USG (badania ultrasonograficznego) lub fluoroskopii (podglądu rentgenowskiego w czasie rzeczywistym). Metoda ta jest szczególnie rekomendowana osobom, u których leczenie zachowawcze nie przyniosło efektów, a klasyczna operacja chirurgiczna jest niemożliwa z powodu licznych obciążeń zdrowotnych (de Lima et al., 2019).

Co badania naukowe mówią o skuteczności termolezji?

Współczesna wiedza medyczna oparta na faktach jednoznacznie potwierdza wysoki profil skuteczności termolezji w redukcji dolegliwości bólowych stawu kolanowego. Badania kliniczne dowodzą, że zabieg ten prowadzi do długotrwałego obniżenia cierpienia pacjentów ocenianego przez skalę VAS (wizualno-analogową skalę oceny bólu od 0 do 10) oraz wyraźnie poprawia sprawność ruchową w codziennym funkcjonowaniu (Liu et al., 2022). W porównaniu do tradycyjnych blokad sterydowych (zastrzyków z silnym lekiem przeciwzapalnym podawanych bezpośrednio w bolesne miejsce) , termolezja wykazuje istotną przewagę w perspektywie długoterminowej; choć sterydy przynoszą szybszą ulgę w pierwszym tygodniu, to w okresie od jednego do sześciu miesięcy ablacja nerwów gwarantuje znacznie stabilniejsze zniesienie bólu (Anombem et al., 2026). Co więcej, po upływie pół roku od zabiegu aż 22% pacjentów poddanych ablacji zgłasza całkowity brak bólu kolana (Anombem et al., 2026).

Do najważniejszych korzyści potwierdzonych klinicznie należą:

• Wydłużona trwałość efektu przeciwbólowego: Najwyższa skuteczność leczenia utrzymuje się stabilnie przez pierwsze 6 miesięcy od wykonania procedury (de Lima et al., 2019).
• Ograniczenie farmakoterapii: Pacjenci po udanym zabiegu mogą znacząco zredukować ilość przyjmowanych doustnie leków przeciwbólowych (Anombem et al., 2026).
• Wysokie bezpieczeństwo: Procedura nie niesie za sobą ryzyka poważnych zdarzeń niepożądanych, a sporadyczne zaczerwienienia czy obrzęki mijają samoistnie (Liu et al., 2022).

Należy jednak pamiętać, że zabieg ten daje ulgę czasową, ponieważ po okresie około roku może nastąpić regeneracja (naturalny proces odrastania tkanki nerwowej) , co wiąże się z możliwością stopniowego powrotu sygnałów bólowych (Kidd et al., 2019). Ponadto, niektóre bardzo rygorystyczne analizy medyczne sugerują umiarkowany sceptycyzm w kwestii tempa trwałej poprawy funkcji ruchowych, zalecając zawsze indywidualną ocenę każdego pacjenta (Almeida et al., 2025). Pomimo tych ograniczeń, metoda ta pozostaje jednym z najbardziej rekomendowanych rozwiązań w nowoczesnym, wielospecjalistycznym zwalczaniu przewlekłego bólu kolan (Anombem et al., 2026).

Bibliografia

• Liu J., Wang T., Zhu Z.H., Efficacy and safety of radiofrequency treatment for improving knee pain and function in knee osteoarthritis: a meta-analysis of randomized controlled trials, „Journal of Orthopaedic Surgery and Research” 2022, 17:21. https://doi.org/10.1186/s13018-021-02906-4
• Anombem O.M., Oliver J.E., Kilmer J. et al., Comparing the Effectiveness of Radiofrequency Ablation and Intra-articular Steroid Injections in the Management of Knee Osteoarthritis: A Systematic Review, „Cureus” 2026, 18(3): e104652. https://doi.org/10.7759/cureus.104652
• Almeida M., Saragiotto B.T., Hunter D.J. et al., Efficacy and safety of minimally invasive interventions targeting the genicular nerves for knee osteoarthritis: A meta-analysis, „Osteoarthritis and Cartilage” 2025, 33: 535–547. https://doi.org/10.1016/j.joca.2025.02.780
• de Lima D.A., Gonçalves M.C.K., Grando S.T.C.S. et al., Indications of the Neurotomy of Genicular Nerves by Radiofrequency for the Treatment of Knee Osteoarthritis: A Literature Review, „Revista Brasileira de Ortopedia” 2019, 54: 233–240. https://doi.org/10.1055/s-0039-1692121
• Kidd V.D., Strum S.R., Strum D.S., Shah J., Genicular Nerve Radiofrequency Ablation for Painful Knee Arthritis: The Why and the How, „JBJS Essential Surgical Techniques” 2019, 9(1): e10. https://doi.org/10.2106/JBJS.ST.18.00016

O autorze

dr Michał Bartoszewicz

Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu

Certyfikat Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego oraz europejskie uprawnienia EULAR w zakresie ultrasonografii narządu ruchu.

Obszar praktyki obejmuje leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów, terapię iniekcyjną oraz ultrasonografię interwencyjną.