Bezpieczeństwo iniekcji PRP u pacjentów z chorobami współistniejącymi

Autologiczne osocze bogatopłytkowe (PRP [koncentrat płytek krwi uzyskany z własnej krwi pacjenta]) jest powszechnie stosowane w leczeniu schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego (narząd ruchu [zespół kości, stawów i mięśni]), takich jak choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoroza [proces niszczenia chrząstki stawowej]) czy tendinopatie (schorzenia ścięgien [bolesne zmiany w strukturach łączących mięśnie z kośćmi]). Ze względu na złożony skład preparatu, PRP może teoretycznie stać się nośnikiem patogenów (drobnoustroje [czynniki wywołujące choroby, np. bakterie i wirusy]) lub komórek przerzutowych (komórki nowotworowe [komórki zdolne do przemieszczania się do innych części ciała]). W 2025 roku międzynarodowa grupa ekspertów GRIIP opracowała pierwsze precyzyjne wytyczne dotyczące stosowania tych zabiegów u osób obciążonych chorobami infekcyjnymi, onkologicznymi oraz hematologicznymi [1].

Infekcje wirusowe i bakteryjne a podanie osocza

U pacjentów z zakażeniem wirusem HIV iniekcja PRP może być wykonana bezpiecznie, o ile wiremia (ładunek wirusa [ilość cząsteczek wirusa we krwi]) jest niewykrywalna, a liczba komórek CD4 (limfocyty [komórki odpornościowe odpowiedzialne za walkę z zakażeniami]) przekracza 350 na $mm^{3}$. Podobne zasady dotyczą wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV [choroba zakaźna atakująca wątrobę]), gdzie warunkiem jest niewykrywalny poziom wirusa, natomiast w przypadku typu C (HCV) zaleca się odczekanie do całkowitego zakończenia terapii [1]. Ostre infekcje bakteryjne wymagające antybiotykoterapii są bezwzględnym powodem do przełożenia zabiegu, aby uniknąć ryzyka przeniesienia bakterii bezpośrednio do miejsca iniekcji [1].

Stosowanie PRP u pacjentów onkologicznych

Eksperci wskazują, że PRP nie powinno być wstrzykiwane w bezpośrednim sąsiedztwie guzów łagodnych lub złośliwych (nowotwory [nieprawidłowe masy tkankowe]), a także metaplazji (przemiana tkankowa [zastąpienie jednej dojrzałej tkanki inną]) ze względu na ryzyko pobudzenia ich wzrostu przez czynniki uwalniane z płytek. Aktywna choroba nowotworowa (rak [proces złośliwego rozrostu komórek]) stanowi istotne przeciwwskazanie do zabiegu, głównie z powodu obawy o rozprzestrzenienie komórek przerzutowych do miejsca podania leku [1]. Pacjenci w stanie remisji (ustąpienie objawów [okres, w którym choroba nowotworowa nie wykazuje cech aktywności]) nowotworów bez przerzutów mogą bezpiecznie korzystać z iniekcji, jednak w przypadkach nowotworów rozsianych wymagana jest każdorazowo zgoda onkologa [1].

Choroby krwi i parametry morfologii

Przed przystąpieniem do zabiegu konieczne jest zbadanie morfologii krwi, a wszelkie istotne nieprawidłowości muszą zostać wyjaśnione przez lekarza. Małopłytkowość (trombocytopenia [obniżona liczba płytek krwi w organizmie]) powyżej 50 000 na $mm^{3}$, o ile nie wynika z nowotworu krwi, nie jest uznawana za przeszkodę w wykonaniu iniekcji [1]. W przypadku schorzeń takich jak przewlekłe hemopatie (choroby układu krwiotwórczego [zaburzenia produkcji komórek krwi]), iniekcje są dopuszczalne w stanach stabilnych, jednak przy odmianach mieloidalnych (szpikowe [związane z nieprawidłowym rozrostem komórek szpiku]) niezbędna jest uprzednia konsultacja z hematologiem [1].

Zasady kwalifikacji do leczenia

Decyzję o kwalifikacji do iniekcji PRP musi zawsze podejmować specjalista chorób narządu ruchu po dokładnej analizie bilansu korzyści i ryzyka (ocena kliniczna [porównanie potencjalnych zysków zdrowotnych z możliwymi zagrożeniami]). Należy systematycznie rozważać inne dostępne metody, takie jak iniekcje kwasu hialuronowego (substancja maziowa [składnik smarujący stawy]) czy kortykosteroidy (leki sterydowe [silne środki hamujące stan zapalny]). W sytuacjach wątpliwych priorytetem pozostaje zasada ostrożności, która nakazuje unikanie zabiegu, jeśli nie jest on procedurą pilną, a stan pacjenta budzi jakiekolwiek wątpliwości [1].

Bibliografia

  1. Eymard F., Louati K., Noel É. i in., Indications and contraindications to platelet-rich plasma injections in musculoskeletal diseases in case of infectious, oncological and haematological comorbidities: A 2025 formal consensus from the GRIIP, „Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy”, 2025.

O autorze

Autor opracowania: dr Michał Bartoszewicz

lekarz specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu (tytuł uzyskany w 2017 roku). Posiada certyfikat w zakresie ultrasonografii Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego (2016) oraz europejskie uprawnienia ultrasonograficzne EULAR (2022). W latach 2019–2020 pełnił funkcję badacza w badaniu klinicznym nad zastosowaniem komórek macierzystych w ortopedii. Doświadczenie zawodowe obejmuje również stosowanie czynników wzrostu w leczeniu schorzeń narządu ruchu (kurs doskonalący w 2012 r.). Obecna praktyka zawodowa koncentruje się na ambulatoryjnych metodach leczenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego.