Mechanizm działania PRP w stawie kolanowym
FAQ:
Czym jest terapia PRP?
Osocze bogatopłytkowe (koncentrat płytek krwi o właściwościach regeneracyjnych) to biologiczna terapia intraartykularna (podawana bezpośrednio do wnętrza stawu), która wykorzystuje potencjał własnej krwi pacjenta. Płytki krwi po aktywacji uwalniają liczne białka bioaktywne (naturalne substancje stymulujące procesy naprawcze), które inicjują kaskadę reakcji wspomagających gojenie tkanek stawowych. Metoda ta zyskała uznanie w medycynie opartej na faktach jako sposób na łagodzenie objawów osteoarthritis (choroby zwyrodnieniowej stawów) [1].
Działanie przeciwzapalne i ochrona przed bólem
Głównym zadaniem osocza bogatopłytkowego w kolanie jest wyciszenie przewlekłego stanu zapalnego, który odpowiada za ból i postępujące niszczenie stawu. Preparat obniża aktywność cytokin (białek przesyłających sygnały o stanie zapalnym między komórkami), takich jak IL-1β czy IL-6, oraz hamuje szlak NF-κB (główny mechanizm przekazywania sygnałów zapalnych w organizmie). Dzięki temu procesy niszczące zostają spowolnione, a pacjent odczuwa ulgę w codziennym funkcjonowaniu [1].
Ochrona i odbudowa chrząstki stawowej
Terapia PRP wpływa bezpośrednio na metabolizm komórek stawowych, chroniąc ECM (macierz pozakomórkową, czyli naturalne rusztowanie chrząstki) przed rozpadem. Osocze hamuje działanie enzymów takich jak metaloproteinazy MMP-13 oraz ADAMTS-4 (białka odpowiedzialne za niszczenie i rozkład struktur chrząstki). Jednocześnie stymuluje produkcję kluczowych składników budulcowych, w tym kolagenu typu II oraz agrekanu (głównego białka chrząstki zapewniającego jej odporność na ściskanie) [1].
Wpływ na przeżywalność komórek stawu
Osocze bogatopłytkowe aktywnie wspiera chondrocyty (jedyne komórki budujące tkankę chrzęstną), stymulując ich proliferację (zdolność do podziału i namnażania się). Bardzo ważnym aspektem jest również hamowanie zjawiska apoptozy (programowanej śmierci komórek), co pozwala utrzymać odpowiednią liczbę aktywnych komórek wewnątrz stawu. Dzięki temu terapia pomaga zachować integralność tkanek i może spowalniać postęp zmian zwyrodnieniowych [1].
LP-PRP czy LR-PRP – wybór odpowiedniego preparatu
W medycynie stosuje się dwa główne rodzaje koncentratów: LP-PRP (osocze ubogoleukocytowe, pozbawione większości białych krwinek) oraz LR-PRP (osocze bogatoleukocytowe). Choć obie formy wykazują działanie terapeutyczne, aktualne dowody naukowe wskazują, że preparaty ubogie w leukocyty (białe krwinki) wykazują lepszy profil bezpieczeństwa w leczeniu kolana. LP-PRP wiąże się z mniejszą liczbą reakcji niepożądanych i jest częściej zalecane w celu uzyskania optymalnych efektów klinicznych [1].
Bibliografia
O autorze
dr Michał Bartoszewicz
lekarz specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu (tytuł uzyskany w 2017 roku). Posiada certyfikat w zakresie ultrasonografii Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego (2016) oraz europejskie uprawnienia ultrasonograficzne EULAR (2022). W latach 2019-2020 pełnił funkcję badacza w badaniu klinicznym nad zastosowaniem komórek macierzystych w ortopedii. Doświadczenie zawodowe obejmuje również stosowanie czynników wzrostu w leczeniu schorzeń narządu ruchu (kurs doskonalący w 2012 r.). Obecna praktyka zawodowa koncentruje się na ambulatoryjnych metodach leczenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego.