Kwalifikacja do termolezji kolana: Czy ten zabieg skutecznie wyciszy Twój przewlekły ból?

Wskazania do zabiegu: Kto odniesie największą korzyść z termolezji nerwów okolicy kolana?

Termolezja (zabieg z użyciem fal radiowych wysokiej częstotliwości w celu termicznego zablokowania przewodzenia bólu) to nowoczesna i małoinwazyjna procedura palliacyjna (przynosząca ulgę w objawach bez usuwania głównej przyczyny choroby). Głównym wskazaniem do jej wykonania jest zaawansowana gonartroza (choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego) , odpowiadająca zazwyczaj 3 lub 4 stopniowi w skali Kellgrena-Lawrence’a (radiologiczny system oceny stopnia zużycia stawu) (Risso et al., 2021). Zabieg ten jest przeznaczony dla osób cierpiących na przewlekły ból trwający powyżej 6 miesięcy, u których tradycyjne leczenie farmakologiczne i fizykoterapia nie przyniosły trwałej ulgi (Kidd et al., 2019). Procedura stanowi szansę dla pacjentów, u których rozległa alloplastyka (operacja wszczepienia sztucznego stawu kolanowego) jest odradzana z powodu obciążeń internistycznych lub wysokiego wskaźnika BMI (wskaźnik masy ciała określający stan odżywienia) (Risso et al., 2021). Metoda ta skutecznie pomaga również chorym z przetrwałym bólem pooperacyjnym, wywołanym przez konflikt tkankowo-implantowy lub osteofity (wyrośla kostne drażniące okoliczne tkanki) resztkowe (Anombem et al., 2026).

Kluczowe kryteria kwalifikacyjne obejmują następujące czynniki:

• Udokumentowany ból kolana o charakterze ciągłym lub nawracającym, silnie utrudniający codzienne funkcjonowanie (Anombem et al., 2026).
• Brak długotrwałej poprawy po podaniu iniekcji dostawowych z kwasu hialuronowego lub kortykosteroidów (silne leki hamujące stan zapalny) (Kidd et al., 2019).
• Pozytywny wynik wykonanej wcześniej próby diagnostycznej, czyli celowanego znieczulenia nerwów okolicy kolana (Risso et al., 2021).
• Chęć skutecznego i bezpiecznego odroczenia poważnej operacji ortopedycznej w czasie (Anombem et al., 2026).

Kryteria dyskwalifikacji: Kiedy termolezja kolana nie jest bezpiecznym rozwiązaniem?

Istnieją jednak konkretne sytuacje zdrowotne, w których wykonanie neuroablacji (procedura celowanego niszczenia włókien nerwowych) jest całkowicie zabronione. Głównym przeciwwskazaniem jest aktywna infekcja ogólnoustrojowa lub miejscowy stan zapalny (reakcja obronna organizmu objawiająca się uciepleniem i zaczerwienieniem tkanek) w rejonie planowanego wkłucia (Risso et al., 2021). Zabiegu nie przeprowadza się u osób po ostrych urazach kolana oraz przy stwierdzeniu niestabilności mechanicznej, która wymaga pilnej operacji (Kidd et al., 2019). Wykluczeniem są również bóle o innej, dominującej przyczynie niż zwyrodnienie stawu, takie jak ostre artropatie (schorzenia stawów o podłożu zapalnym, np. reumatoidalne zapalenie stawów) (Anombem et al., 2026). Procedury nie można wdrożyć w czasie ciąży oraz u pacjentów posiadających rozrusznik serca lub wszczepialny kardiowerter-defibrylator (urządzenie automatycznie przerywające groźne zaburzenia rytmu serca) (Risso et al., 2021).

Do najważniejszych czynników dyskwalifikujących należą:

• Niewyrównane, istotne zaburzenia krzepnięcia krwi lub ciągłe przyjmowanie silnych leków przeciwzakrzepowych bez zgody na ich czasowe odstawienie (Risso et al., 2021).
• Obecność aktywnych guzów nowotworowych zlokalizowanych bezpośrednio w miejscu planowanego wprowadzenia igieł zabiegowych (Kidd et al., 2019).
• Niekontrolowana, zaawansowana cukrzyca zwiększająca ryzyko powikłań infekcyjnych (Kidd et al., 2019).
• Ciężkie choroby psychiczne lub nasilone zaburzenia funkcji poznawczych (zdolności myślowe utrudniające pacjentowi świadomą współpracę i precyzyjne określenie poziomu bólu) (Risso et al., 2021).

Bibliografia

• Risso RC, Ferraro LHC, Frederico TN, et al. Chemical Ablation of Genicular Nerve with Phenol for Pain Relief in Patients with Knee Osteoarthritis: A Prospective Study. Pain Practice 2021;21(4):438–444. Link do źródła: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/papr.12972
• Kidd VD, Strum SR, Strum DS, Shah J. Genicular Nerve Radiofrequency Ablation for Painful Knee Arthritis: The Why and the How. JBJS Essential Surgical Techniques 2019;9(1):e10.
• Anombem OM, Oliver JE, Kilmer J, et al. Comparing the Effectiveness of Radiofrequency Ablation and Intra-articular Steroid Injections in the Management of Knee Osteoarthritis: A Systematic Review. Cureus 2026;18(3):e104652.

O autorze

dr Michał Bartoszewicz

Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Certyfikat Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego oraz europejskie uprawnienia EULAR w zakresie ultrasonografii narządu ruchu. Obszar praktyki obejmuje leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów, terapię iniekcyjną oraz ultrasonografię interwencyjną.