OSOCZE BOGATOPŁYTKOWE W REGENERACJI ŚCIĘGIEN I WIĘZADEŁ – JAK TO DZIAŁA?
FAQ:
Biologiczne fundamenty działania PRP
Płytki krwi (komórki odpowiedzialne za krzepnięcie) są pierwszymi „ratownikami”, którzy pojawiają się w miejscu uszkodzenia tkanki [1]. Po aktywacji uwalniają one liczne czynniki wzrostu (substancje pobudzające procesy naprawcze), takie jak VEGF (czynnik wzrostu naczyń krwionośnych) czy PDGF (płytkopochodny czynnik wzrostu) [1]. Te substancje stymulują receptory komórkowe i kontrolują mechanizmy remodelingu (procesu przebudowy i dojrzewania tkanki) [1]. Dzięki temu PRP wspomaga naturalną regenerację w stanach urazowych i chorobach zwyrodnieniowych [1].
Wpływ osocza na gojenie więzadeł
W przypadku więzadeł (pasma tkanki łączącej kości), PRP znacząco zwiększa żywotność i proliferację (intensywne namnażanie się) fibroblastów (komórek tworzących tkankę łączną) [1]. Osocze bogatopłytkowe stymuluje te komórki do migracji (przemieszczania się) bezpośrednio do miejsca, w którym doszło do przerwania ciągłości tkanki [1]. Wzrasta również produkcja całkowitego kolagenu (głównego białka budulcowego tkanek), co przyspiesza odtwarzanie uszkodzonej struktury [1]. Badania wykazują, że proces ten jest szczególnie widoczny w zwiększonej komórkowości gojącego się więzadła [1].
Regeneracja ścięgien i rola komórek macierzystych
Ścięgna (struktury łączące mięśnie z kośćmi) mają naturalnie niski metabolizm (tempo przemiany materii), co często prowadzi do ich słabego gojenia i nawrotów kontuzji [1]. PRP pomaga przełamać tę barierę, pobudzając TSCs (ścięgniste komórki macierzyste) do różnicowania się (przekształcania) w aktywne tenocyty (wyspecjalizowane komórki ścięgien) [1]. Nowe tenocyty produkują obfity kolagen, niezbędny do odbudowy wytrzymałości mechanicznej [1]. Dodatkowo osocze wspomaga angiogenezę (proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych), co zapewnia lepsze odżywienie regenerowanej okolicy [1].
Fazy gojenia i jakość nowej tkanki
Proces naprawczy pod wpływem PRP przebiega szybciej, przechodząc przez fazę zapalną, proliferacyjną (namnażania) oraz dojrzewania [1]. W początkowej fazie naprawy powstaje głównie kolagen typu III, który charakteryzuje się mniejszą wytrzymałością na rozciąganie [1]. PRP sprzyja stopniowej wymianie tych włókien na zorganizowany kolagen typu I (mocne i dojrzałe włókna), tworząc silniejszą strukturę tkankową [1]. Dzięki temu nowo powstałe pasma są lepiej uporządkowane i bardziej odporne na obciążenia mechaniczne [1].
Bibliografia
O autorze
lekarz specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu (tytuł uzyskany w 2017 roku). Posiada certyfikat w zakresie ultrasonografii Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego (2016) oraz europejskie uprawnienia ultrasonograficzne EULAR (2022). W latach 2019–2020 pełnił funkcję badacza w badaniu klinicznym nad zastosowaniem komórek macierzystych w ortopedii. Doświadczenie zawodowe obejmuje również stosowanie czynników wzrostu w leczeniu schorzeń narządu ruchu (kurs doskonalący w 2012 r.). Obecna praktyka zawodowa koncentruje się na ambulatoryjnych metodach leczenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego.