Czy ablacja i neuroliza nerwów kolana są bezpieczne?

Analiza na podstawie danych naukowych

Czym są zabiegi na nerwach genikularnych kolana?

Zabiegi takie jak ablacja (termiczne zniszczenie tkanki nerwowej za pomocą prądu) falami radiowymi / RFA oraz neuroliza (chemiczne lub fizyczne uszkodzenie nerwu w celu zniesienia bólu) są stosowane w leczeniu przewlekłego bólu kolana w przebiegu osteoartrozy (choroby zwyrodnieniowej stawów). Ich głównym celem jest przerwanie transmisji sygnałów bólowych wysyłanych ze stawu do centralnego układu nerwowego. Procedury te celują w nerwy genikularne (gałęzie nerwowe zaopatrujące czuciowo staw kolanowy) i są wykonywane pod kontrolą USG lub fluoroskopii (obrazowania rentgenowskiego) (Almeida et al., 2025; Liu et al., 2022). Metody te są rozważane głównie u pacjentów po 40. roku życia, u których leczenie zachowawcze nie przyniosło skutku lub którzy nie są dobrymi kandydatami do operacji (Kidd et al., 2019; Lima et al., 2019).

Co badania EBM mówią o bezpieczeństwie i powikłaniach?

Analizy kliniczne oparte na nurcie EBM (medycyny opartej na faktach) pokazują, że procedury te charakteryzują się dobrym ogólnym profilem bezpieczeństwa (Almeida et al., 2025; Liu et al., 2022). Najnowsze metaanalizy (statystyczne podsumowania wyników wielu badań) nie wykazały istotnych różnic w częstości występowania poważnych zdarzeń niepożądanych pomiędzy tymi interwencjami a grupą kontrolną stosującą procedurę sham (pozorowaną procedurę medyczną) (Almeida et al., 2025). Zabieg jest przeprowadzany ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym i nie wymaga narkozy, co minimalizuje ryzyko powikłań u osób starszych (Kidd et al., 2019; Lima et al., 2019). Większość odnotowywanych objawów niepożądanych ma charakter łagodny i przejściowy (Li et al., 2021). Zalicza się do nich krótki ból w miejscu wkłucia, sztywność, zaczerwienienie skóry oraz obrzęk (nagromadzenie płynu w tkankach), który ustępuje zazwyczaj w ciągu jednego tygodnia (Soetjahjo et al., 2024).

Potencjalne ryzyka i wymagana ostrożność

Mimo niskiego odsetka powikłań, każda interwencja medyczna niesie za sobą pewne ryzyko, które należy omówić z lekarzem. W rzadkich przypadkach może dojść do oparzenia skóry, jeśli izolacja igły zostanie naruszona, lub jatrogennego uszkodzenia naczyń (uszkodzenia naczyń krwionośnych wywołanego bezpośrednio przez procedurę lekarską) (Kidd et al., 2019). Inne potencjalne powikłania obejmują krwiak (lokalne nagromadzenie krwi poza naczyniami), infekcję stawu oraz dysestezje (nieprawidłowe, nieprzyjemne odczuwanie bodźców dotykowych) (Li et al., 2021). Ponieważ neurogeneza (proces regeneracji i odrastania włókien nerwowych) sprawia, że ból po kilku lub kilkunastu miesiącach może powrócić, pacjenci powinni podchodzić do tych zabiegów z realistycznymi oczekiwaniami (Almeida et al., 2025; Soetjahjo et al., 2024).

Bibliografia

• Almeida M., Saragiotto B. T., Hunter D. J., Dorio M., Duong V., Dutta R., Deveza L. Efficacy and safety of minimally invasive interventions targeting the genicular nerves for knee osteoarthritis: A meta-analysis. Osteoarthritis and Cartilage, 33 (2025), 535-547. Active link PubMed
• Liu J., Wang T., Zhu Z. H. Efficacy and safety of radiofrequency treatment for improving knee pain and function in knee osteoarthritis: a meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of Orthopaedic Surgery and Research, (2022) 17:21. Active link PubMed
• Kidd V. D., Strum S. R., Strum D. S., Shah J. Genicular Nerve Radiofrequency Ablation for Painful Knee Arthritis: The Why and the How. JBJS Essential Surgical Techniques, 2019, 9(1):e10(1-7). Active link PubMed
• Lima D. A., Gonçalves M. C. K., Grando S. T. C. S., Cintra T. L. L., Pinto D. M. Indications of the Neurotomy of Genicular Nerves by Radiofrequency for the Treatment of Knee Osteoarthritis: A Literature Review. Revista Brasileira de Ortopedia, 2019;54:233-240. Active link PubMed
• Li G., Zhang Y., Tian L., Pan J. Radiofrequency ablation reduces pain for knee osteoarthritis: A meta-analysis of randomized controlled trials. International Journal of Surgery, 91 (2021) 105951. Active link PubMed
• Soetjahjo B., Adriansyah D., Yudistira M. B., Rahman A. N., Herman H., Diwan S. The Analgesic Effectiveness of Genicular Nerve-targeted Cooled and Pulsed Radiofrequency Ablation for Osteoarthritis Knee Pain: A Systematic Review and Meta-analysis. Pain Physician, 2024; 27:357-373. Active link Journal

O autorze

dr Michał Bartoszewicz Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu Certyfikat Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego oraz europejskie uprawnienia EULAR w zakresie ultrasonografii narządu ruchu. Obszar praktyki obejmuje leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów, terapię iniekcyjną oraz ultrasonografię interwencyjną.