Skuteczność kriolezji kolana w walce z przewlekłym bólem – co pokazują badania?

Wpływ zabiegu na tkanki i wskazania kliniczne

Jak działa kriolezja w obrębie stawu kolanowego?

Kriolezja (zamrażanie zakończeń nerwowych w celu zablokowania przewodnictwa bólotwórczego), nazywana również krioneurolozą, to nowoczesna, małoinwazyjna procedura zabiegowa. Głównym celem czysto objawowego działania są nerwy czuciowe zaopatrujące kolano, których kontrolowane wyłączenie pozwala na czasowe zniesienie cierpienia pacjenta. Najczęstszym wskazaniem do wykonania tego zabiegu u osób powyżej 60. roku życia jest zaawansowana gonartroza (choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego niszcząca chrząstkę) oraz uciążliwy ból po alloplastyce (operacja wszczepienia sztucznego stawu). Lekarz wykonuje całą procedurę pod precyzyjną kontrolą USG (badanie ultrasonograficzne), wprowadzając specjalną sondę całkowicie poza wnętrzem stawu. Metoda ta stanowi cenną alternatywę dla pacjentów, u których tradycyjne leczenie farmakologiczne przestało działać, a stan ogólny zdrowia uniemożliwia operację.

Ocena naukowa i wyniki badań klinicznych

Czy kriolezja kolana jest skuteczna w świetle EBM?

Aktualne dane naukowe pochodzące z analiz rzeczywistych przypadków medycznych potwierdzają wysoką skuteczność przeciwbólową procedur wymrożenia nerwów okolicy kolana. Obserwacje kliniczne wykazują istotne statystycznie zmniejszenie nasilenia dolegliwości mierzone za pomocą skali VAS (wizualno-analogowa skala oceny bólu od 0 do 10). Zabieg ten pozwala również na odzyskanie swobody ruchów, co bezpośrednio przekłada się na lepszy wynik w indeksie WOMAC (kwestionariusz oceny pacjenta z chorobą zwyrodnieniową stawów pod kątem bólu i sztywności). Co niezwykle istotne, udany zabieg ułatwia chorym radykalną redukcję dawek przyjmowanych leków przeciwzapalnych oraz opioidów. Do bezwzględnych kryteriów wykluczających z terapii należą jednak aktywna infekcja stawu kolanowego oraz ostre artropatie zapalne (zapalenia stawów o charakterze reumatoidalnym).

Z kolei międzynarodowe, rygorystyczne zestawienia i analizy zbiorcze nakazują zachować ostrożność, oceniając stopień długofalowej skuteczności tej metody. Niemniej jednak pod kątem profilu bezpieczeństwa kriolezja wypada znakomicie, gdyż w kontrolowanych próbach z grupą placebo nie odnotowano żadnych poważnych powikłań.

Podsumowując korzyści wynikające z zabiegu kriolezji kolana:

• Wysokie bezpieczeństwo procedury: Badania kliniczne nie wykazują występowania poważnych zdarzeń niepożądanych bezpośrednio po interwencji.
• Szybka ulga w bólach przewlekłych: Wyraźna redukcja dolegliwości bólowych jest widoczna już w pierwszym miesiącu od zabiegu.
• Możliwość odzyskania sprawności: Zmniejszenie nasilenia objawów pozwala pacjentom na czasowy, łatwiejszy powrót do codziennych aktywności.

Bibliografia

• Bartoszewicz M., Streszczenie Protokołu Badania SAVE-KNEE, Reh-Medica Centrum Rehabilitacji, Warszawa 2026.
• Bartoszewicz M., SAVE-KNEE Clinical Exclusion Criteria and Methodology Protocol, Warszawa 2026.
• Almeida M., Saragiotto B.T., Hunter D.J. et al., Efficacy and safety of minimally invasive interventions targeting the genicular nerves for knee osteoarthritis: A meta-analysis, „Osteoarthritis and Cartilage” 2025, 33: 535–547.
• Radnovich R., Scott D., Patel A.T. et al., Cryoneurolysis to treat the pain and symptoms of knee osteoarthritis: a multicenter, randomized, double-blind, sham-controlled trial, „Osteoarthritis and Cartilage” 2017, 25(8): 1247–1256.

O autorze

dr Michał Bartoszewicz

Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu

Certyfikat Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego oraz europejskie uprawnienia EULAR w zakresie ultrasonografii narządu ruchu.

Obszar praktyki obejmuje leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów, terapię iniekcyjną oraz ultrasonografię interwencyjną.